Deel 3: Van zaadje tot textiel – een vlas-avontuur met Daantje

Linnen is misschien wel het meest tijdloze textiel dat we kennen. Wat veel mensen niet weten is dat het al meer dan 8.000 jaar wordt gebruikt! Oorspronkelijk is linnen afkomstig uit het Midden-Oosten. Al in de oudheid werd langs de oevers van de Nijl, vlas verbouwd voor zijn veelzijdigheid en natuurlijke kracht.

Voor de oude Egyptenaren was linnen niet zomaar een textiel. Door het droge en hete woestijnklimaat werd het lichte, ademende linnen al snel een onmisbaar onderdeel van het dagelijks leven. Maar linnen was méér dan alleen maar praktisch, het had ook een spirituele en religieuze betekenis. Het zuivere witte textiel stond symbool voor goddelijke zuiverheid en werd daarom gedragen door priesters en farao’s.

Misschien is het bekendste voorbeeld daarvan wel de mummies. De overledenen werden ritueel gewikkeld in lange, smalle stroken linnen – soms wel tientallen meters lang. De lange linnen wikkels moesten het lichaam beschermen tijdens de reis naar het hiernamaals. Een indrukwekkend staaltje textielhistorie, nietwaar?

Ook in het oude Griekenland was linnen geliefd, vooral vanwege het draagcomfort. Grieken droegen luchtige linnen tunieken – ideaal voor de warme zomers rond de Middellandse Zee. Het werd gezien als een luxe alternatief voor wol, dat vaak zwaarder en warmer was. In de Griekse mythologie wordt linnen zelfs gelinkt aan de Godin Athena. Zij was de godin van wijsheid, ambacht en handwerk. Volgens de overlevering bracht zij de kunst van het spinnen en weven naar de mensen.

De oude Romeinen namen het enthousiasme van de oude Grieken graag over, maar gaven er wel hun eigen draai aan. Zij gebruikten linnen niet alleen voor kleding, maar ook voor allerlei andere toepassingen. Als ondergoed droegen ze bijvoorbeeld het subligaculum, een soort lendendoek. Daarnaast maakten ze tunieken van linnen, die vaak als onderkleding werden gedragen.. Er is ook bekend dat de oude Romeinen linnen gebruikte voor beddengoed en tafelkleden.  En, jawel het zal je niet verbazen, in de militaire uitrusting. Het werd bijvoorbeeld ingezet als verbandmateriaal voor de gewonde soldaten én verwerkt in wapenrustingen, als dempende laag onder metaal. Multifunctioneel en robuust, precies waar de Romeinen van hielden.

Maar linnen had nóg een troef in handen. Wist je dat de eerste papieren boeken en zelfs bankbiljetten zijn gemaakt van oude linnen vodden? Lang voordat houtpulp werd gebruikt voor papier, waren het de afgedragen linnen lappen die werden gerecycled tot papier. Zo kreeg linnen letterlijk toen al een tweede leven en werd het een drager van kennis, kunst en economie.

Of het nu ging om het inwikkelen van een farao, het kleden van een Griekse filosoof of het dekken van een Romeinse eettafel – linnen was er altijd bij. Duurzaam, stijlvol en veelzijdig. En vandaag de dag? Is linnen bezig aan een prachtige comeback. Maar daarover later meer…

Daantje